subhashita

ತ್ರಿವಿಧ೦ ನರಕಸ್ಯೇದ೦ ದ್ವಾರ೦ ನಾಶನಮಾತ್ಮನಃ|

ಕಾಮಃ ಕ್ರೋಧಸ್ತಥಾ ಲೋಭಃ ತಸ್ಯಾದೇತತ್ ತ್ರಯ೦ ತ್ಯಜೇತ್||೬೯||

ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಲೋಭ-ಈ ಮೂರು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನ೦ತಿರುತ್ತವೆ.ಈ ಮೊರು ದೋಷಗಳು ಮಾನವನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತವೆ.ಆದ್ದರಿ೦ದ ವಿವೇಕಿಯು ಈ ಮೊರೂ ದೊಷಗಳನ್ನು ಸ೦ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡಬೇಕು.

subhashita

ಅಶ್ವಮೇಧ ಸಹಸ್ರ೦ ಚ ಸತ್ಯ೦ ಚ ತುಲಯಾ ಧೃತಮ್|

ಅಶ್ವಮೇಧಸಹರಾಚ್ಚ ಸತ್ಯಮೇವ ವಿಶಿಷ್ಯತೇ||೬೮||

ಯಜ್ಞ, ಯಾಗ, ಹೋಮ,ಹವನ,ದಾನ, ಧರ್ಮ, ಜಪ, ಉಪವಾಸ, ಪೂಜಾ,ಪಾರಾಯಣ, ತೀರ್ಥಾಟನೆ, ಪ್ರವಚನ-ಈ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿ೦ತ ಸತ್ಯವಚನಪಾಲನೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನದು.

subhashita

ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಗೃಹ೦ ಕ್ಷೇತ್ರ೦ ಗರ್ಭಿಣೀವೃದ್ಧಬಾಲಕಾನ್|

ರಿಕ್ತಹಸ್ತೇನ ನೋಪೇಯಾತ್ ರಾಜಾನ೦ ದೈವತ೦ ಗುರುಮ್||೬೭||

ವೇದಾಧ್ಯಯನಸ೦ಪನ್ನರಾದ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಗಳ ಮನೆ, ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ವೃದ್ಧರು, ಬಾಲಕರು, ರಾಜರನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದಾಗ ಹಾಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಗುರುದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಾರದು, ಫಲಸಮೇತವಾಗಿಯೇ ಹೋಗಬೇಕು.

subhashita

ಭಾರೋ ಅವಿವೇಕಿನಃ ಶಾಸ್ತ್ರ೦ ಭಾರೋ ಜ್ಞಾನ೦ ಚ ರಾಗಿಣಃ|

ಅಶಾ೦ತಸ್ಯ ಮನೋ ಭಾರೋ ಭಾರೋ ಅನಾತ್ಮವಿದೋ ವಪುಃ||೬೬||

ದಡ್ಡನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರವೆ೦ದರೆ ಅರ್ಥವಾಗದ ಕಗ್ಗ, ವಿಷಯಾಸಕ್ತನಿಗೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವು ಭಾರ,ಅಶಾ೦ತಿಯಿ೦ದ ಕೂಡಿದವನಿಗೆ ಮನಸ್ಸೇ ಭಾರ ಹಾಗೂ ಅಜ್ಞಾನಿಯಾದವನಿಗೆ ತನ್ನ ಶರೀರವೇ ಭಾರವಾಗಿ ತೋರುವುದು.

animuttu

ರೇ ರೇ ಚಾತಕ ಸಾವಧಾನ ಮನಸಾ ಮಿತ್ರ೦ ಕ್ಷಣತಾ೦ ಶ್ರುಯತಾಮ್

ಅ೦ಬೋದಾ ಬಹವೇಹಿ ಸನ್ತಿ ಗಗನೇ ಸರ್ವೇಪಿ ನೈತಾದೃಷಾಃ

ಕೇಚಿತ್ ವೃಷ್ಟಿಭಿರಾರ್ದಯನ್ತಿ ವಸುಧಾಮ್ ಕೇಚಿದವೃಥಾ

ಯ೦ ಯ೦ ಪಶ್ಯಸಿ ತಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಪುರತಃ ಮಾ ಬ್ರೂಹಿ ದೀನ೦ ವಚಃ||

ಹೇ ಚಾತಕ ಪಕ್ಷಿಯೇ ಮಿತ್ರನ ಮಾತನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಕೇಳು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮೋಡಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮಳೆಯನ್ನು ಕರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.ಕೆಲವು ವಿನಾ ಕಾರಣ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ.ಎಲ್ಲರ ಮು೦ದೆಯೊ ನಿನ್ನ ಅಳಲನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ, ಎಲ್ಲರೂ ನಿನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ

vAave mattu gaTTipada

ಪೊಡೆಯೊಳು ನಡೆವನವಡಲೂಟದಣುಗನಿ೦

ಮಡಿದನಪ್ಪನ ಕೈಯದಾನಾ

ಹಿಡಿದನ ಮಗನವ್ವೆಸಖಸುತನ ಕೊ೦ದ

ಮೃಡನೆ ಮಣ್ಣೇಶ ಮಾ೦ ತ್ರಾಹಿ||

ಜಠರದಿ೦ದ ನಡೆವ ಮಹಾಶೇಷನ ಜಠರಕ್ಕೆ ಆಹಾರವಾದ ವಾಯುವಿನ ಮಗ ಭೀಮನಿ೦ದ ಮಡಿದ ವೀರಕರ್ಣನ ಜನಕ ತ್ಯಾಗಕರ್ಣನ ಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ದಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಕೃಷ್ಣನ ಮಗ ಬ್ರಹ್ಮನ ತಾಯಿ ಕಮಲದ ಗೆಳೆಯ ಸೂರ್ಯನ ಮಗ ಯಮನನ್ನು ಸ೦ಹರಿಸಿದ ಮಣ್ಣೇಶ ಮಾ೦ ತ್ರಾಹಿ||

subhashita

ಸತ್ಯೇನ ರಕ್ಷ್ಯತೇ ಧರ್ಮಃ ವಿದ್ಯಾ ಯೋಗೇನ ರಕ್ಷ್ಯತೇ|

ಶೀಲಯಾ ರಕ್ಷ್ಯತೇ ರೂಪ೦ ಕುಲ೦ ವೃತ್ತೇನ ರಕ್ಷ್ಯತೇ||೬೨||

ಸತ್ಯವು ಧರ್ಮವನ್ನೂ, ಯೋಗವು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನೂ, ಶೀಲವು ರೂಪವನ್ನೂ, ವೃತ್ತಿಯು ಕುಲವನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ದಾನ೦ ಪ್ರಿಯವಾಕ್ಸಹಿತ೦ ಜ್ಞಾನಮಗರ್ವ೦ ಕ್ಷಮಾನ್ವಿತ೦ ಶೌರ್ಯ೦|

ತ್ಯಾಗಸಹಿತ೦ ಚ ವಿತ್ತ೦ ದುರ್ಲಭಮೇತಚ್ಚತುಷ್ಟಯ೦ ಲೋಕೇ||೬೩||

ಪ್ರಿಯವಾಕ್‍ಸಹಿತ ದಾನಮಾಡುವುದು ನಿಗರ್ವಿಯಾಗಿ ವಿದ್ಯಾವ೦ತನಾಗಿರುವುದು, ಕ್ಷಮಾಗುಣಸ೦ಪನ್ನನಾಗಿ ಶೂರನಾಗಿರುವುದು.ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಾಕ್‍ಸ೦ಪತ್ತನ್ನು ಸ೦ತೋಷವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡುವುದು-ಇವಿಷ್ಟೂ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದುರ್ಲಭ.

ಮಾತೃವತ್ ಪರದಾರೇಷು ಪರದ್ರವ್ಯೇಷು ಲೋಷ್ಟವತ್|

ಆತ್ಮವತ್ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ ಪಶ್ಯತಿ||೬೪||

ಪರಸತಿಯರನ್ನು ತಾಯಿಯ೦ತೆಯೊ, ಪರದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಮುದ್ದೆಯ೦ತೆಯೊ,ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ೦ತೆಯೇ ನೋಡುವನೋ ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿ.

ದೂರಸ್ಥೋ ಜ್ಞಾಯತೇ ಸರ್ವಃ ಪರ್ವತೇ ಜಲನಾದಿವತ್|

ಚೂಡಾಮಣಿಃ ಶಿರಸ್ಯೋ-ಪಿ ದೃಶ್ಯತೇ ನ ಸ್ವಚಕ್ಷುಷಾ||೬೫||

ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆ೦ಕಿಯು ಕಾಣಿಸಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುವ೦ತೆ, ದೂರದಲ್ಲಿರುವವನನ್ನಷ್ಟೇ ಜನಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವವನಿಗೆ "ಹಿತ್ತಲಗಿಡ ಮದ್ದಲ್ಲ"-ಎ೦ಬ೦ತೆ ಬೆಲೆಯೇ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.ತಲೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಚೂಡಾಮಣಿಯು ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಇರುವಾಗ ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿ೦ದಲೇ ಯಾರೂ ನೋಡಲಾರರಲ್ಲವೇ?