subhashita

ಗರ್ಭೇ ವ್ಯಾಧೌ ಶ್ಮಶಾನೇ ಚ ಪುರಾಣೇ ಯಾ ಮತಿರ್ಭವೇತ್|
ಸಾ ಯದಿ ಸ್ಥಿರತಾ೦ ಯಾತಿ ಕೋ ನ ಮುಚ್ಯೇತ ಬ೦ಧನಾತ್||೭೪||

ಹೆರ್ಗೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರೋಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಕೇಳುವಾಗ ಯಾವ ಬುದ್ಧಿಯು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆಯೋ ಅದೇ ಬುದ್ಧಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇದ್ದುಬಿಟ್ಟರೆ ಯಾವನು ತಾನೇ ಭವಬ೦ಧನದಿ೦ದ ಮುಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ?

vAave mattu gaTTipada

ಉರಿಯಪ್ಪ ತುಳಿದನಹರದಿ೦ದಳಿದನವ್ವೆಯ

ವರನ ಸಿರಿಯ ಸೆಳೆದವನ

ಚರನ ಪೆಸರ ಸತಿಯರ ತ೦ದೆಯಳಿಯನ

ಧರಿಸಿಪ್ಪ ಮಣ್ಣೇಶ ಮಾ೦ ತ್ರಾಹಿ||

ಅಗ್ನಿಯು ಮರ್ದಿಸಿದ ತಕ್ಷನೆ೦ಬ ಸರ್ಪನ ಆಹಾರದಿ೦ದ ಮಡಿದ ಲೋಹಿತಕುಮಾರನ ತಾಯಿ ಚ೦ದ್ರಮತಿಯ ವಲ್ಲಭ ಹರಿಶ್ಚ೦ದ್ರನ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊ೦ಡ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಭೃತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರನ ಹೆಸರುಳ್ಳ ೨೭ಮಳೆ ನಕ್ಷತ್ರಾಭಿದಾನದ ಸ್ತ್ರಿಯರ ತ೦ದೆ ದಕ್ಷ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಳಿಯ ಚ೦ದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಮಣ್ಣೇಶ ಮಾ೦ ತ್ರಾಹಿ||

subhashita

ಸುಭಾಷಿತೇನ ಗೀತೇನ ಯುವತೀನಾ೦ ಚ ಲೀಲಯಾ|

ಮನೋನ ಭಿದ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಸ್ ಯೋಗೀ ಹ್ಯಥವಾ ಪಶುಃ||೭೩||

ಸುಭಾಷಿತದಿ೦ದ, ಸ೦ಗೀತದಿ೦ದ ಹಾಗೂ ಯುವತಿಯರ ನರ್ತನದಿ೦ದ ಯಾವನ ಮನಸ್ಸು ಸ೦ತೋಷದಿ೦ದ ಅರಳುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅ೦ಥವನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾ ಯೋಗಿಪುರುಷನಾಗಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಪಶುವಾಗಿರಬೇಕು.

vAave mattu gaTTipada

ಮಡಿದನಿರಿದನನುಜೆಯ ಮುಡಿವಿಡಿದನ

ವಡಹುಟ್ಟಿದನ ತ೦ಗಿವರನ

ಕಡಿದನ ರಥ ಹಯ ಪೊಡೆವನ೦ಬಕಪಾದ

ದೆಡೆಯಿಪ್ಪ ಮಣ್ಣೇಶ ಮಾ೦ ತ್ರಾಹಿ||

ಮರಣಿಸಿದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯನನ್ನು ಇರಿದ ದೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ತ೦ಗಿ ದ್ರೌಪದಿಯ ಮುಡಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ದುಶ್ಶಾಸನನ ಸಹಜಾತ ಕೌರವನ ತ೦ಗಿ ದುಶ್ಶಲೆಯ ವಲ್ಲಭ ಸೈ೦ಧವನನ್ನು ಕೊ೦ದ ಅರ್ಜುನನ ರಥದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದ ಕೃಷ್ಣನ ನಯನಕಮಲವು ಪಾದಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಣ್ಣೇಶ ಮಾ೦ ತ್ರಾಹಿ||

subhashita

ಅನ್ಯಮಾಶ್ರಯತೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಅನ್ಯಮನ್ಯ೦ ಚ ಮೇದಿನೀ|

ಅನನ್ಯಗಾಮಿನೀ ಪು೦ಸಾ೦ ಕೀರ್ತಿರೇಕಾ ಪತಿವ್ರತಃ||೭೨||

ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ಸದಾ ಒಬ್ಬರಿ೦ದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ, ಭೂದೇವಿಯೊ ಕೂಡ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪತಿಯರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಕೀರ್ತಿದೇವಿಯು ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಪತಿವ್ರತೆಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.

subhashita

ತೃಣ೦ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಃ ಸ್ವರ್ಗಃ ತೃಣ೦ ಶೂರ‍ಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್|

ಜಿತಾಶಸ್ಯ ತೃಣ೦ ನಾರೀ ನಿಸ್ಪೃಹಸ್ಯ ತೃಣ೦ ಜಗತ್||೭೧||

ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವೂ, ಶೂರನಿಗೆ ಜೀವಿತವೂ, ಜಿತಕಾಮನಿಗೆ ನಾರಿಯೊ,ನಿಸ್ಪೃಹನಿಗಾದರೋ ಈ ಜಗತ್ತೂ ತೃಣಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.

subhashita

ಧೃತಿಃ ಕ್ಷಮಾ ಧಮೋ ಅಸ್ತೇಯ೦ ಶೌಚಮಿ೦ದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಃ|

ಧೀರ್ವಿದ್ಯಾ ಸ್ತ್ಯಮಕ್ರೋಧಃ ದಶಕ೦ ಧರ್ಮಲಕ್ಷಣ೦||೭೦||

ಧೃತಿ, ಕ್ಷಮೆ, ಧಮೆ, ಆಸ್ತೇಯ, ಶೌಚ, ಇ೦ದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ, ಧೀಶಕ್ತಿ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ರೋಧ-ಈ ಹತ್ತೂ ಧರ್ಮದ ಮುಖಗಳು.ಆದ್ದರಿ೦ದ ಮಾನವನು ಇವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು