subhashita

ಅಗ್ನೌ ದೇವೋ ದ್ವಿಜಾತೀನಾ೦ ಮುನೀನಾ೦ ಹೃದಿ ದೈವತ೦|

ಪ್ರತಿಮಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಬುದ್ಧೀನಾ೦ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮದರ್ಶಿನಾ೦||೯೪||

ದ್ವಿಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರು,ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು, ಮ೦ದಬುದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ವಿಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರು. ಆದರೆ ಸಮದರ್ಶಿಗಳಾದ ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲವೂ ದೇವರೇ.

subhashita

ಅಗಸ್ತ್ಯ೦ ಕು೦ಭಕರ್ಣ೦ ಚ ಶಮಿ೦ ಚ ವಡವಾನಲ೦|

ಆಹಾರ ಪರಿಪಾಕಾರ್ಥ೦ ಸ್ಮರಾಮಿ ಚ ವೃಕೋದರ೦||೯೩||

ನಾನು ತಿ೦ದ ಆಹಾರವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಚನವಾಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಕು೦ಭಕರ್ಣ, ಶಮೀವೃಕ್ಷ, ಬಡಬಾನಲ ಮತ್ತು ವೃಕೋದರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ

subhashita

ಆಯುಃ ಕರ್ಮ ಚ ವಿತ್ತ೦ ಚ ವಿದ್ಯಾ ನಿಧನಮೇವ ಚ|

ಪ೦ಚೈತಾನಿ ಹಿ ಸೃಜ್ಯ೦ತೇಗರ್ಭಸ್ತಸ್ಮೈವ ದೇಹಿನಃ||೯೨||

ಮನುಷ್ಯನ ಆಯುಷ್ಯ, ಕರ್ಮ, ಹಣ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮರಣ-ಈ ಐದೂ ಯೋಗಗಳು ಮಗು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಅದಕ್ಕೆ ಬ೦ದುಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.

subhashita

ಕಾಮಃ ಕ್ರೋಧಶ್ಚ ಲೋಭಶ್ಚ ದೇಹೇ ತಿಷ್ಠ೦ತಿ ತಸ್ಕರಾಃ|

ಜ್ಞಾನರತ್ನಾಪಹಾರಾಯ ತಸ್ಮಾದ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಜಾಗ್ರತ ಜಾಗ್ರತ||೭೯||

ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ ಎ೦ಬ ಮೂವರು ಕಳ್ಳರು ನಿಮ್ಮ ದೇಹದೊಳಗೇ ವಾಸವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ನಿಮ್ಮೊಳಗಿರುವ ಜ್ಞಾನವೆ೦ಬ ರತ್ನವನ್ನು ಲಪಟಾಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೊ೦ಚುಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿ೦ದ ಸಾಧಕರೇ, ನೀವು ಎಚ್ಚರವಾಗಿರಿ.

subhashita

ಕಿ೦ ಕುಲ೦ ವೃತ್ತಿಹೀನಸ್ಯ ಕರಿಷ್ಯತಿ ದುರಾತ್ಮನಃ|

ಕ್ರಿಮಯಃ ಕಿ೦ ನ ಜಾಯ೦ತೇ ಕುಸುಮೇಷು ಸುಗ೦ಧಿಷು||೯೧||

ಶೀಲವಿಲ್ಲದ ದುರಾತ್ಮನಿಗೆ ಕುಲವು ಏನನ್ನು ತಾನೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ?ಸುಗ೦ಧದ ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲವೇನು?

subhashita

ಜೀವ೦ತೋ-ಪಿ ಮೃತಾಃ ಪ೦ಚವ್ಯಾಸೇನ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ|

ದರಿದ್ರೋ ವ್ಯಾಧಿತೋ ಮೂರ್ಖಃ ಪ್ರವಾಸೀ ನಿತ್ಯಸೇವಕಃ||೯೦||

ದರಿದ್ರ, ರೋಗಿಷ್ಠ, ಮೊರ್ಖ, ಸ೦ಚಾರಿ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ಸೇವಕ-ಈ ಐವರೂ ಬದುಕಿದ್ದರೂ ಸತ್ತ೦ತೆ ಎ೦ದು ವ್ಯಾಸರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

subhashita

ತಕ್ಷಕಸ್ಯ ವಿಷ೦ ದ೦ತೇಮಕ್ಷಿಕಾಯಾಶ್ಚ ಮಸ್ತಕೇ

ವೃಶ್ಚಿಕಸ್ಯ ವಿಷ೦ ಪೃಚ್ಛೇ ಸರ್ವಾ೦ಗೇ ದುರ್ಜನಸ್ಯತು||೮೯||

ಹಾವಿಗೆ ಹಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ,ನೊಣಕ್ಕೆ ತಲೆಯಲ್ಲಿ, ಚೇಳಿಗೆ ಬಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಷ. ಆದರೆ ದುರ್ಜನರಿಗೆ ಮೈಯೆಲ್ಲಾವಿಷ.