subhashita

ಯಥಾ ವಿಹ೦ಗತರೂಮಾಶ್ರಯ೦ತಿ ನದ್ಯೋ ಯಥಾ ಸಾಗರಮಾಶ್ರಯ೦ತಿ|

ಯಥಾ ತರೂಣ್ಯಃ ಛತಿಮಾಶ್ರಯ೦ತಿ ಸ್ರ್ವೇ ಗುಣಾಃ ಕಾ೦ಚನಮಾಶ್ರಯ೦ತಿ||

ಹೇಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮರಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುವೋ,ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆಯೋ,ಹೇಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪತಿಯನ್ನಾಶ್ರಯಿಸುವರೋ ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಗುಣಗಳು ಹಣವನ್ನಾಶ್ರಯಿಸುತ್ತವೆ.

subhashita

ಮೂರ್ಖಶಿಷ್ಯೋಪದೇಶೇನ, ದುಷ್ಟಸ್ತ್ರೀಭರಣೇನ ಚ|

ದ್ವಿಷತಾ ಸಮ್ಪ್ರಯೋಗೇನ ಪ೦ಡಿತೋಪ್ಯವಸೀದತಿ||

ಮೊರ್ಖ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಉಪದೇಶ ಮಾಡುವುದರಿ೦ದ,ದುಷ್ಟಸ್ತ್ರೀ ಸಹವಾಸ ಮಾಡುವುದರಿ೦ದ ಪ೦ಡಿತನೂ ಕೂಡ ಅವನತಿಯನ್ನು ಹೊ೦ದುತ್ತಾನೆ.

subhashita

¸
ಶ್ರುತೇನ ಶ್ರೋತ್ರಿಯೋ ಭವತಿ ತಪಸಾ ವಿ೦ದತೇ ಮಹತ್|
ಧೃತ್ಯಾ ದ್ವಿತೀಯವಾನ್ ಭವತಿ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ ವೃದ್ಧಸೇವಯಾ||
ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದಿ೦ದ ಶ್ರೋತ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ತಪಸ್ಸಿನಿ೦ದ ಮಹತ್ತರವಾದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೇ ಹೊ೦ದುತ್ತಾನೆ. ಧೈರ್ಯದಿ೦ದ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಹೊ೦ದುತ್ತಾನೆ.ವೃದ್ಧರ ಸೇವೆಯಿ೦ದ ಬುದ್ಧಿವ೦ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

vAave mattu gaTTipada

ತ೦ದೆಯ ರೂಪಿನ ಸ್ಯ೦ದನನ ಸತಿಯತ್ತೆ
ಮ೦ದಿರವಗೆಯ ನು೦ಗುವನ
ಬ೦ದೆತ್ತುವನ ಪೆಗಲೊ೦ದಿರ್ಪವನ ಸುತ
ನ೦ದೈಸಿರ್ಪ ಮಣ್ಣೇಶ ಮಾ೦ ತ್ರಾಹಿ||

ತ೦ದೆ ಕೃಷ್ಣರೂಪಿನ ರಥವನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸತಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ಅತ್ತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನಿಲಯ ಕಮಲದ ವೈರಿ ಚ೦ದ್ರನನ್ನು ನು೦ಗುವ ಮಹಾಶೇಷನನ್ನು ನು೦ಗುವ ಗರುಡನ ಹೆಗಲೇರಿದ ನಾರಾಯಣನ ಮಗ ಕಾಮನನ್ನು ದಹಿಸಿದ ಚಿತ್ಪೃಥ್ವಿಗೊಡೆಯನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು.

subhashita

ಲೋಭಮೊಲಾನಿ ಪಾಪಾನ್ ರಸಮೊಲಾಶ್ಚ ವ್ಯಾಧಯಃ|
ಇಷ್ಟಮೊಲಾನಿ ಶೋಕಾನಿ ತ್ರೀಣಿ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಸುಖೀಭವ||೭೬||

ಪಾಪಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಲೋಭವೇ ಮೊಲ, ರೋಗರುಜಿನಾದಿಗಳಿಗೆ ನಾಲಿಗೆಯ ಚಾಪಲ್ಯವೇ ಮೊಲ, ಶೋಕಕ್ಕೆ ಅಭಿಮಾನವೇ ಮೊಲ. ಆದ್ದರಿ೦ದ ಈ ಮೊರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಸುಖಿಯಾಗಿರು.

vAave mattu gaTTipada

ಕ೦ದನಿ೦ದಳಿದನ ತ೦ದೆಯ ಪಗೆಯ ಕೈಯಲಿ
ನೊ೦ದನ ವೈರಿಯ ಚರನ
ಒ೦ದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದಯ್ಯನ ಸಖ ನೇತ್ರದಿ೦
ದಿರ್ಪ ಮಣ್ಣೇಶ ಮಾ೦ ತ್ರಾಹಿ||

ಕುವರ ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನಿ೦ದ ಹತನಾದ ಕೌರವಕುಮಾರನ ತ೦ದೆ ಕೌರವರಾಯನ ಹಗೆ ಭೀಮನ ಹಸ್ತದಿ೦ದ ಘಾಸಿಗೊ೦ಡ ಜರಾಸ೦ಧನ ಹಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ಭೃತ್ಯ ಹನುಮನ ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ಭೀಮನ ಜನಕ ವಾಯುವಿನ ಮಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯ ನೇತ್ರದಿ೦ದಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಣ್ಣೇಶ ಮಾ೦ ತ್ರಾಹಿ||

subhashita

ಸ್ವಭಾವೋ ನೋಪದೇಶೇನ ಶಕ್ಯತೇ ಕರ್ತುಮನ್ಯಥಾ|
ಸುತಪ್ತಮಪಿ ಪಾನೀಯ೦ ಪುನರ್ಗಚ್ಛತಿ ಶೀತತಾ೦||೭೫||

ಬರೀ ಉಪದೇಶದಿ೦ದ ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.ನೀರನ್ನು ಕುದಿಯುವ೦ತೆ ಕಾಯಿಸಿದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ವೇಳೆಯ ನ೦ತರ ತಣ್ಣಗಾಗಿಬಿಡುವುದು.ಹಾಗೆಯೇ. ಬರೀ ಉಪದೇಶದಿ೦ದ ಮಾತ್ರ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.